home  lidmaatschap  donateurschap  pers  english  colofon  contact

hypothyreoidie

Hypothyreoïdie is een stoornis waarbij te weinig schildklierhormoon-thyroxine (TH) in het bloed aanwezig is. TH wordt gemaakt in de schildklier, een orgaan dat in de hals voor de luchtweg ligt en normaal nauwelijks te voelen is.

Dit is normaal gedurende het hele leven in constante hoeveelheden aanwezig. Het speelt een rol in de volgende processen in het lichaam:
  • energieomzetting in de cellen
  • deling van de celkernen
  • aanmaak van lichaamseiwitten
  • regulatie van de lichaamstemperatuur

Indien schildklierhormoon afwezig is stopt de groei ondanks de aanwezigheid van het groeihormoon.

Bij jonge kinderen is de delingssnelheid van de hersencellen erg hoog. Bij hen zal een tekort aan schildklierhormoon leiden tot onvoldoende ontwikkeling van de hersencellen met als gevolg geestelijke achterstand. Daarom wordt in Nederland bij alle pasgeborenen een hielprikje gedaan om te testen of er een aangeboren vorm van hypothyreoïdie bestaat. Het tekort aan schildklierhormoon kan namelijk goed behandeld worden door middel van medicijnen. Indien het tekort aan schildklierhormoon pas na het 2e levensjaar ontstaat is er nauwelijks gevaar meer voor het ontstaan van geestelijke handicaps. Omdat het schildklierhormoon ook nodig is voor andere belangrijke processen in het lichaam moet een tekort wel behandeld worden met medicijnen.
Bij pasgeborenen wordt in Nederland de afwijking meestal tijdig geconstateerd. Indien de schildklierafwijking later ontstaat wordt het meestal ontdekt door de volgende verschijnselen.

verschijnselen
  • stoppen of vertragen van de groei terwijl er voorheen een normale groei was, vertraging van de skeletrijping
  • verminderde activiteit
  • obstipatie
  • koude-intolerantie
  • dikker worden
  • haarverandering waarbij het haar breekbaar wordt
  • in sommige gevallen ontstaat er een vergroting van de schildklier, dit uit zich als een zwelling in de hals
  • het kan voorkomen dat de stem verandert.

Indien een behandeling wordt ingesteld verdwijnen de verschijnselen. Ook de groei normaliseert weer, mits de therapie op tijd wordt ingesteld. De achtergebleven groei wordt zelfs weer ingehaald. Echter, indien behandeling te laat wordt ingesteld bestaat er een kleine kans dat er pubertas praecox is opgetreden, met vroegtijdige sluiting van de groeischijven.

Dit komt doordat de hypofyse, die de schildklier stimuleert, harder gaat werken wanneer er te weinig thyroxine is. Omdat de hypofyse ook de bijnieren stimuleert gaat gelijktijdig, ondanks het uitblijven van schildklierproductie, de productie van verschillende hormonen in de bijnieren omhoog. Een ervan wordt omgezet in oestrogenen.

oorzaken
Er zijn vele oorzaken bekend:
  • Veelal is er geen schildklier aangelegd of is de schildklier te klein.
  • De schildklier zelf kan niet goed werken. Dit kan veroorzaakt worden door onder andere een tekort aan jodium, wat nodig is om het schildklier hormoon te maken. In grote gebieden van de wereld bevat het voedsel van nature te weinig jodium en wordt het nog niet kunstmatig aan het voedsel toegevoegd. Ook kunnen bepaalde medicijnen de werking van de schildklier remmen. Auto-immuunziekten kunnen de schildklier zodanig aantasten dat de werking verminderd wordt. Operaties, tumoren of bestraling in het halsgebied kunnen de schildklier ook beschadigen.
  • Er kan een defect zijn van de hypofyse. Evenals bij de productie van andere hormonen speelt de hypofyse een belangrijke rol in de productie van het schildklierhormoon. Het regelt samen met de hypothalamus via terugkoppelingsmechanismen de hoeveelheid schildklierhormoon die aangemaakt moet worden. Bij een oorzaak gelegen in de hypofyse kan het zijn dat ook de productie van andere hormonen is veranderd. Dit geeft dan weer andere bijkomende verschijnselen, afhankelijk van het betreffende hormoon. De hypofyse kan door een tumor, door operatie, door bestraling of zonder duidelijke oorzaak (idiopatisch) niet goed werken. Ook kan het zijn dat hij bij de geboorte al niet goed aangelegd was.

    De oorzaak van de verminderde werking kan aangeboren zijn of door operatie, bestraling of door een tumor in de hersenen veroorzaakt worden. Hierbij is het ook mogelijk dat er andere verschijnselen optreden dan die genoemd onder hypothyreoïdie.

belangenvereniging van kleine mensen