home  lidmaatschap  donateurschap  pers  english  colofon  contact
meld je nu aan voor het BVKM-weekend Noordwijk!

hartafwijkingen

Een verhoogde stofwisseling, tezamen met een verminderde voedselinname en een slechte eetlust zijn factoren die ertoe bijdragen dat er een groeiachterstand is bij kinderen met hartafwijkingen. Een inhaalgroei na opereren wordt het duidelijkst gezien bij de jongste personen. Verbetering van de groei kan misschien worden bereikt door adequate en frequente voeding van kinderen met hartafwijkingen. Hier is nog onvoldoende over bekend (01-10-1989).

aangeboren hartafwijkingen
Hartafwijkingen bij kinderen zijn meestal aangeboren. Bijna 1% van alle pasgeborenen heeft een of andere afwijking aan het hart en/of de bloedvaten, maar gelukkig zijn vele ervan niet ernstig. Het merendeel van de kinderen met aangeboren hartafwijkingen bereikt de volwassen leeftijd als ze zijn behandeld.

niet aangeboren hartafwijkingen
Andere oorzaken van hartafwijkingen bij kinderen zijn zeldzaam en zijn:
  • myocarditis. Dit is een ontsteking van de hartspier, die meestal wordt veroorzaakt door Coxsackie- en Echovirussen, maar bijna ieder virus kan hieraan ten grondslag liggen. Mycoplasma(ziektemaker) kan ook een myocarditis veroorzaken. Vroeger was difterie (slijmvliesziekte) een belangrijke oorzaak.
  • metabole en glycogeenstapelingsziekten. Hartziekten kunnen voorkomen bij cardiale glycogenose (de ziekte van Pompe, zie Resistente Rachitis), bepaalde mucopolysaccharidosen en carnitine deficiëntie.
  • endocardiale fibroelastosis. Hierbij is er een degeneratie van elastisch bindweefsel aan de binnenzijde van het hart. De oorzaak is onbekend. De binnenkant van de spierwand van het hart is verdikt en dit gaat samen met een vergroting van de eigenlijke hartspier en een verminderde functie van het hart. Chronisch verminderde hartfunctie is doorgaans het resultaat. Maar de prognose kan nogal variabel zijn. Endocardiale fibroelastosis kan een aangeboren afwijking veroorzaken (dit is meestal een ernstige vernauwing van de grote lichaamsslagader).
  • cardiomyopathieën. Deze term wordt gebruikt wanneer de oorzaak onbekend is.

opvallende verschijnselen
Een bedrukt uiterlijk kan onvoldoende zuurstof in het arteriële (slagaderlijke) bloed als oorzaak hebben.

Transpositie van de grote vaten, dat wil zeggen een aangeboren afwijkende vorm van het hart, is de meest voorkomende oorzaak van de aangeboren hartafwijkingen die gepaard gaan met een blauwe kleuring van de huid en slijmvliezen kort na de geboorte. Deze blauwe verkleuring (cyanose) kan in het begin relatief mild zijn, maar met de normale veranderingen die plaatsvinden bij de geboorte en in het bijzonder bij de sluiting van één van de embryonalevaten (ductus arteriosus) kan de cyanose snel erger worden.

Deresulterende ernstige bloedarmoede wordt snel gevolgd door het ontstaan van een stofwisselingsprobleem, dat, indien niet snel gecorrigeerd de dood kan veroorzaken.

Aangeboren hartafwijkingen worden vaak geconstateerd in het geval van bemoeilijkte ademhaling, speciaal in het geval van een grote verbinding van de aan- en afvoerende vaten van het hart.

Hierbij bestaat er een verbinding tussen de bloedvaten waardoor de normale bloedstroom wordt verstoord. Op deze wijze komt een groot ventrikel septum defect (VSD) het meest aan het licht. Hierbij bestaat er een open verbinding tussen de linker- en de rechter harthelft door een gaatje in het tussenschot van de hartkamers. Er is dan al of niet een vernauwing van de grote lichaamsslagader.
Naast de kortademigheid is er vaak een overdreven uitzetting van de borstkas en een overvloedig zweten. De kortademigheid kan constant aanwezig zijn en dermate ernstig zijn dat het normale voedingspatroon verstoord is en kunstmatige voeding noodzakelijk is, of het gebeurt alleen gedurende de voedingen. Onder die omstandigheden kan de voeding vaak niet afgemaakt worden, het kind blijft hongerig, huilt, wordt rusteloos en verdere kortademigheid ontstaat.

Als medische behandeling uitblijft groeit het kind niet.

De aanwezigheid van hartgeruisen is niet alleen een belangrijk teken dat er een hartafwijking is, maar kan ook iets zeggen over het type hartafwijking. Echter: vele hartgeruisen zijn functioneel, dat wil zeggen totaal niet verontrustend.
De afwezigheid van hartgeruisen wil geenszins zeggen dat er geen hartafwijkingen bestaan. Bij een aantal ernstige hartafwijkingen kunnen de geruisen erg zacht zijn of is er zelfs geen enkel geruis te horen. Sommige geruisen, zoals die bij een VSD, verschijnen pas als het kind drie weken oud is.

Hartvergroting impliceert niet altijd een duidelijke hartafwijking en het meest belangrijke signaal ervan is een overactiviteit van de hartkamers, te onderscheiden door de ongebruikelijk krachtige cardiale impuls, de aanwezigheid van een opvallende hartslag die te zien is op de wand van de borstkas en een duidelijk kloppen in het bloedvat in het midden van de bovenbuik.

De enige zekere manier om een hartvergroting en dus de hartomvang te schatten is door middel van een röntgenfoto. Dit is een absolute vereiste als er een verdenking bestaat op een hartafwijking.

Voor uitgebreide informatie, zowel van algemene als van medische aard, kan men terecht bij de Nederlandse Hartstichting.

belangenvereniging van kleine mensen